Theo á châu tự do, 1 buổi chiều giữa năm 1982, trời mưa tháng bảy giàn giụa. Vân ngồi trong nhà nhìn lên mái ngói của dãy nhà đối diện. Nước mưa chảy lăn phăn trên mái ngói cũ đã nhuốm màu đen sạm của rêu phong, nắng gió hằng bao nhiêu năm nay. A Hỏi ngồi kế bên, cắm cúi viết chính tả trên cuốn tập Vân đưa cho.
ngừng thi côngĐây là lúc mới về sống ở hẻm Tô Châu.
Sài Gòn xưa: Chuyện đời ở con hẻm Tô Châu
Hẻm Tô Châu ở số 47 tuyến đường è cổ Hưng Đạo B. Trục đường trần Hưng Đạo tương đối dài, nối từ cực Tây Sài Gòn đi dần về phía Đông. Trần Hưng Đạo B, xưa là tuyến đường Đồng Khánh, ở quận 5.
Gia đình Vân về sống hẻm này năm 1981. Đây là nơi cư ngụ lâu đời của một cùng đồng người Hoa nhỏ gốc Quảng Đông. Năm chậm tiến độ, Vân mới 12 tuổi. Gia đình Vân về đây sống ko ngần ngại vì trước chậm triển khai, Anh chị em sống ở tuyến đường Hàm Tử, cũng trong khu người Hoa và cảm thấy cộng đồng này hơi dễ chịu. Nhà Vân số 23, nằm trong nhánh trái của con hẻm hình chữ T. Mới về, mấy bà con người Hoa xúm lại hỏi: “Tên gì, nghĩa là gì?”. Mẹ Vân trả lời: “ Vân, tức là đám mây!”. Họ bảo: “Vậy gọi là A Hoành!”. Hoành, tiếng Quảng Đông tức thị “đám mây”. Từ chậm triển khai, Vân với tên riêng chỉ trong hẻm Tô Châu mới gọi: “A Hoành!”
Theo á châu tự do, hẻm Tô Châu là hẻm cụt, không sở hữu lối thông. Ví như với ai hỏi: “Nhà ở đâu?”. Vân chỉ cần kể ở hẻm đối diện lò bánh mì Đồng Khánh thì ai cũng biết, vì bên kia tuyến đường là lò bánh mì chụm củi nức danh 1 thời – lò bánh mì Đồng Khánh, lấy tên cũ của các con phố. Hẻm sở hữu 31 căn, nghe đâu vậy, mang khoảng bảy nhà người Việt. Người Hoa ở đây ai cũng biết nói tiếng Việt và người Việt thì sở hữu thể nghe và đề cập bập bẹ tiếng Hoa. Nghe người Hoa nói có nhau riết, người Việt cũng hiểu dần, thấy không đến nỗi khó lắm. Thật ra, người Hoa không kể tiếng Hoa với người Việt, họ chỉ kể tiếng Hoa mang nhau thôi, nhưng họ kể lớn tiếng, thông thường đã đề cập to, huống chi là lúc bao biện nhau, cả xóm đều nghe. Đám nhỏ người Việt hiểu được tiếng Hoa càng dễ vì còn nhỏ, thu nhận tiếng nói mới rất bỗng nhiên.
Ông Tô Châu là chủ của phần lớn nhà hẻm này, chỉ nghe đề cập lại vậy chứ đám trẻ lớn lên ko ai biết mày mặt ông ra sao. Gia đình ông đã rời đi từ khi chiến tranh đang diễn ra mấy năm trước 1975, hình như Các bạn về Đài Loan. Ông để lại cả 2 dãy phường người ta đang thuê của ông, và để lại dòng tên Tô Châu trên bảng hiệu đầu hẻm. Số đông nhà trong hẻm đều xây theo một kiểu nhà ống, ngang 4 mét, dài 20 mét, cửa sắt kéo, cửa sổ lá sách bên trong có chấn song.
Theo á châu tự do, cuộc sống tuy ổn định, nhưng người cố cựu trong hẻm thỉnh thoảng nhắc nhớ một món nợ âm ỉ. Đó là tiền phải trả cho chủ nhà bấy bấy lâu vì dù sao, họ vẫn là người đi thuê nhà. Họ bảo nhau: “Ông chủ đã đi từ đời tám hoánh. Hiện tại muốn trả tiền thuê nhà cũng chẳng biết trả cho ai. Thôi thì cứ ở vậy cho rồi!”. Họ thầm biết ơn ông, và nhắc như một huyền thoại ngày một lùi xa trong ký ức.
Sài Gòn xưa: Chuyện đời ở con hẻm Tô Châu
Theo á châu tự do, vì là nhà cho người nghèo thuê, ít mang căn nào chỉ mang 1 gia đình ở. Căn nào cũng ở ghép chí ít là 2 gia đình. Mang căn chỉ sở hữu 1 bà xẩm ở ghép, sống một mình nên riêng 1 phòng. Người trong nhà nương tựa lẫn nhau, ở chung nhưng phòng ko sở hữu cửa, che bằng tấm vải nhỏ, chẳng ai móc túi gì của người nào. Tấm vải che biến thành cửa phòng, lâu ngày đen thui và nặng mùi. Người trong nhà ngồi buồn buồn nhìn tấm vải, nhìn hoài cũng không định được lúc ban đầu nó được in hoa gì hay sở hữu màu gì, cũng như thường biết nó ở chậm tiến độ tự lúc nào.
Ở chung, xài bếp chung, sân chung nhưng người Hoa chia sẻ luôn thể ích rất khéo, không ai phiền người nào. Họ chỉ gượng nhẹ nhau đôi lúc vì sốt ruột đám con nít đánh nhau, con mình bị chảy máu lỗ đầu. Mới bao biện cọ bữa qua, hôm nay thấy đám trẻ chơi bên nhau, người to chẳng giận nhau lâu chi cho mệt. Hầu như nhà nào cũng phơi đồ trước nhà, dù mỗi nhà đều có khoảng giếng trời bên trong nhưng có nhẽ đồ đạc rộng rãi nên nó bị chiếm chỗ. Con trẻ đi từ nhà này sang nhà kia chơi phải chui qua các sợi dây phơi đồ rỉ nước từ xống áo vừa giặt, riết rồi cũng quen. Sau này đi xa lại nhớ những chuyện như vậy.
Sài Gòn xưa: Chuyện đời ở con hẻm Tô Châu
Theo á châu tự do, nhà đông người, tính người Hoa lại thích cất giữ đồ cũ nên nhà nào cũng bề bộn phát ớn. Năm tháng chất chồng, đồ đoàn càng chồng chất. Họ ko bỏ thứ gì cả, tìm chiếc ti vi về, rồi ti vi hư phải sửa mấy bận nhưng cái cỗ áo giấy vẫn cất giữ, phòng lúc cần. Nhà chật ko sở hữu lối đi vì khắp nơi nhồi nhét đồ cũ, cả dưới gầm giường, gầm tủ. Có nhẽ từ nhiều thế hệ trước, họ sống thống khổ, di dân sang đất Việt lập nghiệp, chuyện tàng trữ mọi thứ đã thành lề thói. Họ có câu “Tích cốc phòng cơ, dưỡng nhi đãi lão” mà. Đồ đoàn đa dạng, nhà cửa ám muội, bụi bặm và ẩm mốc. Cho nên, mỗi năm 1 lần vào dịp khoảng sau rằm tháng Chạp gần Tết, ko cần hứa hẹn trước, cả xóm bừng tỉnh giấc sáng vì tiếng ầm ĩ. Mặt trời vừa hửng, người trong xóm hò hét, gọi nhau khiêng hết đồ đạc ra sân, thu vén tổng vệ sinh Cả nhà. Mấy gia đình ở chung thì cộng dọn. Cả xóm cùng dọn, năm nào cũng thế.
Từ khóa: a chau tu do. Có thể tìm hiểu thêm a chau tu do tại https://www.dkn.tv/
